Қубурҳо ва клапанҳои кимиёвӣ қисми ҷудонашавандаи истеҳсоли кимиёвӣ буда, пайванди байни намудҳои гуногуни таҷҳизоти кимиёвӣ мебошанд. 5 клапани маъмултарин дар қубурҳои кимиёвӣ чӣ гуна кор мекунанд? Мақсади асосӣ? Қубурҳо ва клапанҳои фитингҳои кимиёвӣ кадомҳоянд? (11 намуди қубур + 4 намуди фитинг + 11 клапан) қубурҳои кимиёвӣ ин чизҳоро пурра дарк кунед!
3
11 клапани асосӣ
Дастгоҳе, ки барои идоракунии ҷараёни моеъ дар лӯла истифода мешавад, клапан номида мешавад. Вазифаҳои асосии он инҳоянд:
Кушодан ва пӯшидани рол - қатъ кардан ё бо ҷараёни моеъ дар лӯла муошират кардан;
Танзим – барои танзими суръати ҷараёни моеъ дар лӯла, ҷараён;
Дросселкунӣ – ҷараёни моеъ тавассути клапан, ки боиси паст шудани фишори зиёд мегардад.
Таснифот:
Вобаста аз нақши клапан дар лӯла, онро ба клапани буриш (инчунин клапани кураи заминӣ маълум аст), клапани дросселӣ, клапани бозгашт, клапани бехатарӣ ва ғайра тақсим кардан мумкин аст;
Вобаста аз шаклҳои гуногуни сохторӣ, клапанҳоро ба клапанҳои дарвозаӣ, клапанҳои вилкадор (аксар вақт Кокер номида мешаванд), клапанҳои куравӣ, клапанҳои шапалакӣ, клапанҳои диафрагмавӣ, клапанҳои пӯшонидашуда ва ғайра тақсим кардан мумкин аст.
Ғайр аз он, вобаста ба масолеҳи истеҳсолӣ, клапанҳо ба клапанҳои пӯлоди зангногир, клапанҳои пӯлоди рехтагарӣ, клапанҳои оҳанин, клапанҳои пластикӣ, клапанҳои керамикӣ ва ғайра тақсим карда мешаванд.
Интихоби гуногуни клапанҳоро дар дастурҳо ва намунаҳои дахлдор пайдо кардан мумкин аст, танҳо намудҳои маъмултарини клапанҳо дар ин ҷо муаррифӣ шудаанд.
①Клапани курашакл
Аз сабаби сохтори содда, истеҳсол ва нигоҳдории осон, он дар қубурҳои фишори паст ва миёна васеъ истифода мешавад. Он дар пояи клапан дар зери диски мудаввари клапан (сари клапан) ва қисми фланҷи бадани клапан (нишасти клапан) насб карда шудааст, то ҳадафи қатъ кардани ҷараёни моеъро ба даст орад.
Пояи клапанро бо баланд бардоштани дараҷаи кушодашавии клапан танзим кардан мумкин аст ва дар танзим нақши муайяне мебозад. Аз сабаби таъсири буридани клапан, он ба мӯҳри тамос бо сари клапан ва сатҳи нишаст вобаста аст, ки барои истифода дар қубурҳои дорои зарраҳои сахти моеъ мувофиқ нест.
Клапани глобусро мувофиқи хусусиятҳои муҳит барои интихоби сар, нишастгоҳ ва маводи мувофиқи пӯст истифода бурдан мумкин аст. Барои истифодаи клапан аз сабаби мӯҳргузории бад ё вайрон шудани сар, нишастгоҳ ва дигар қисмҳои клапан, шумо метавонед бо корди сабук, суфтакунӣ, рӯйпӯшкунӣ ва дигар усулҳои таъмир ва истифода баред, то мӯҳлати хидмати клапан дароз карда шавад.
②Клапани дарвоза
Он аз як ё ду лавҳаи ҳамвор ба самти ҷараёни муҳит амудӣ аст ва сатҳи мӯҳркунии бадани клапан барои ноил шудан ба мақсади басташавӣ истифода мешавад. Лавҳаи клапан барои кушодани клапан бардошта мешавад.
Пластинаи ҳамвор бо гардиши пояи клапан ва болобардорӣ, андозаи кушодагӣ барои танзими ҷараёни моеъ. Ин муқовимати клапан хурд аст, сифати хуби мӯҳркунӣ дорад ва коршоямиро сарфа мекунад, махсусан барои қубурҳои калибри калон мувофиқ аст, аммо сохтори клапани дарвоза мураккабтар ва намудҳои бештар дорад.
Мувофиқи сохтори поя, он пояи кушода ва пояи торик дорад; мувофиқи сохтор, плитаи клапанӣ ба намуди каҷ, намуди параллелӣ ва ғайра тақсим мешавад.
Умуман, пластинаи клапани навъи вазагӣ як пластинаи ягонаи клапан аст ва намуди параллелӣ аз ду пластинаи клапан истифода мебарад. Истеҳсоли намуди параллелӣ нисбат ба намуди вазагӣ осонтар аст, таъмири хуб дорад, деформатсия карданаш осон нест, аммо набояд барои интиқоли ифлосҳо дар лӯлаи моеъ истифода шавад, бештар барои интиқоли об, гази тоза, нафт ва дигар лӯлаҳо.
③ Клапанҳои васлшаванда
Штепсель одатан бо номи Кокер маълум аст, ки ин истифодаи корпуси клапан барои ворид кардани сӯрохи марказӣ бо вилкаи конусшакл барои кушодан ва пӯшидани лӯла мебошад.
Вобаста аз шаклҳои гуногуни мӯҳркунӣ, онҳоро ба васлаки бастабандӣ, васлаки бо равған мӯҳршуда ва бе васлаки бастабандӣ ва ғайра тақсим кардан мумкин аст. Сохтори васлак содда, андозаҳои берунии хурд, кушода ва пӯшидани зуд, осон истифодашаванда, муқовимати моеъ кам, осон сохтан бо тақсимоти сеҷониба ё чорҷониба ё клапани гузариш мебошад.
Сатҳи мӯҳркунии вилка калон аст, ба осонӣ фарсуда мешавад, иваз кардан душвор аст, танзими ҷараён осон нест, аммо зуд қатъ мешавад. Вилкаро барои фишор ва ҳарорати паст ё муҳите, ки зарраҳои сахт дар лӯлаи моеъ доранд, истифода бурдан мумкин аст, аммо набояд барои фишори баланд, ҳарорати баланд ё лӯлаи буғ истифода шавад.
④Клапани дросселӣ
Он ба як навъи клапани кураи заминӣ тааллуқ дорад. Шакли сари клапани он конусшакл ё мураттаб аст, ки метавонад ҷараёни моеъҳои танзимшаванда ё дросселкунӣ ва танзими фишорро беҳтар назорат кунад. Клапан ба дақиқии баланди истеҳсолӣ ва сифати хуби мӯҳркунӣ ниёз дорад.
Асосан барои назорати асбобҳо ё намунагирӣ ва дигар қубурҳо истифода мешавад, аммо набояд барои часпакӣ ва зарраҳои сахт дар қубур истифода шавад.
⑤Клапани куравӣ
Клапани курашакл, ки бо номи клапани маркази курашакл низ маълум аст, як навъ клапан аст, ки дар солҳои охир зудтар таҳия шудааст. Он кураеро бо сӯрохи дар мобайн ҳамчун маркази клапан истифода мебарад ва ба гардиши кура барои идора кардани кушодашавӣ ё пӯшидани клапан такя мекунад.
Он ба васлаки барқӣ монанд аст, аммо аз сатҳи мӯҳркунии васлаки барқӣ хурдтар аст, сохтори паймон дорад, кори коммутатсионӣро сарфа мекунад ва нисбат ба васлаки барқӣ хеле васеътар истифода мешавад.
Бо беҳтар шудани дақиқии истеҳсоли клапанҳои курашакл, клапанҳои курашакл на танҳо дар лӯлаҳои фишори паст, балки дар лӯлаҳои фишори баланд низ истифода мешаванд. Аммо, аз сабаби маҳдудиятҳои маводи мӯҳркунанда, он барои истифода дар лӯлаҳои ҳарорати баланд мувофиқ нест.
⑥ Клапанҳои диафрагма
Клапанҳои диафрагмаи резинӣ маъмулан дастрасанд. Кушодан ва пӯшидани ин клапан аз ҷониби диафрагмаи махсуси резинӣ анҷом дода мешавад, диафрагма байни бадани клапан ва сарпӯши клапан фишурда шудааст ва диски зери пояи клапан диафрагмаро сахт ба бадани клапан пахш мекунад, то мӯҳр карда шавад.
Ин клапан дорои сохтори содда, мӯҳри боэътимод, нигоҳдории осон ва муқовимати пасти моеъ мебошад. Барои интиқоли муҳити туршӣ ва қубурҳои моеъ бо моддаҳои сахти овезон мувофиқ аст, аммо умуман набояд барои фишори баландтар ё ҳарорати аз 60 ℃ баландтар истифода шавад, набояд барои интиқоли ҳалкунандаҳои органикӣ ва муҳити оксидкунандаи қавӣ дар қубур истифода шавад.
⑦ Клапанро санҷед
Инчунин бо номи клапанҳои баргардониданашаванда ё клапанҳои бозгашт маълум аст. Он дар лӯла тавре насб карда мешавад, ки моеъ танҳо дар як самт ҷорӣ шавад ва ҷараёни баръакс иҷозат дода намешавад.
Ин як навъи клапани пӯшидани худкор аст, ки дар бадани клапан клапан ё пластинаи ларзон мавҷуд аст. Вақте ки муҳит ҳамвор ҷорӣ мешавад, моеъ ба таври худкор клапани клапанро мекушояд; вақте ки моеъ ба қафо ҷорӣ мешавад, моеъ (ё қувваи пружинӣ) ба таври худкор клапани клапанро мепӯшад. Вобаста ба сохтори гуногуни клапани бозпас, он ба ду категория тақсим мешавад: бардоранда ва гардонанда.
Қалфи клапани санҷиши лифт ба ҳаракати бардорандаи канали клапан перпендикуляр аст, ки одатан дар лӯлаи уфуқӣ ё амудӣ истифода мешавад; Қалфи клапани санҷиши гардишкунанда аксар вақт плитаи рокер номида мешавад, ки тарафи плитаи рокер ба чоҳ пайваст аст, плитаи рокерро дар атрофи чоҳ гардонидан мумкин аст, клапани санҷиши гардишкунанда одатан дар лӯлаи уфуқӣ насб карда мешавад, зеро диаметри хурд инчунин метавонад дар лӯлаи амудӣ насб карда шавад, аммо ба он диққат диҳед, ки ҷараён набояд хеле калон бошад.
Клапани бозпас одатан барои қубури тозаи медиа, ки зарраҳои сахт доранд ва часпакии қубури медиа набояд истифода шавад. Иҷрои пӯшидаи клапани бозпаси навъи лифт нисбат ба навъи гардиш беҳтар аст, аммо муқовимати моеъи клапани бозпаси навъи гардиш нисбат ба навъи бардориш хурдтар аст. Умуман, клапани бозпаси барои қубурҳои калибри калон мувофиқ аст.
⑧Клапани шапалак
Клапани шапалакшакл диски чархзананда (ё диски байзашакл) аст, ки кушодан ва пӯшидани лӯлаҳоро идора мекунад. Он сохтори оддӣ ва андозаҳои берунии хурд дорад.
Аз сабаби сохтори мӯҳр ва мушкилоти мавод, кори бастани клапанҳо суст аст, танҳо барои танзими лӯлаи фишори паст ва диаметри калон, ки одатан дар интиқоли об, ҳаво, газ ва дигар муҳитҳо дар лӯла истифода мешавад.
⑨ Клапани камкунандаи фишор
Ин барои кам кардани фишори миёна то арзиши муайяни клапани автоматӣ аст, ки фишори умумӣ пас аз клапан бояд камтар аз 50% фишори пеш аз клапан бошад, ки асосан ба диафрагма, пружинаҳо, поршенҳо ва дигар қисмҳои миёна барои назорат кардани фарқияти фишор байни клапани клапан ва фосилаи нишасти клапан барои ноил шудан ба ҳадафи коҳиши фишор такя мекунад.
Намудҳои зиёди клапанҳои камкунандаи фишор мавҷуданд, ки маъмулан поршен ва диафрагмаи навъи дуюм мебошанд.
⑩ клапани рӯйпӯшкунӣ
Барои пешгирии зангзании муҳит, баъзе клапанҳоро бояд бо маводҳои ба зангзанӣ тобовар (масалан, сурб, резина, эмал ва ғайра) дар бадани клапан ва сари клапан пӯшонидан лозим аст, маводҳои пӯшиш бояд мувофиқи хусусияти муҳит интихоб карда шаванд.
Барои қулай будани рӯйпӯшкунӣ, клапанҳои рӯйпӯшдор асосан аз намуди росткунҷ ё ҷараёни мустақим сохта мешаванд.
⑪ Клапанҳои бехатарӣ
Барои таъмини бехатарии истеҳсоли кимиёвӣ, дар системаи лӯлаи зери фишор, дастгоҳи бехатарии доимӣ мавҷуд аст, яъне интихоби ғафсии муайяни варақаи металлӣ, ба монанди гузоштани плитаи ноаён дар охири лӯла ё интерфейси Tye.
Вақте ки фишор дар лӯла баланд мешавад, варақ барои ноил шудан ба мақсади коҳиши фишор мешиканад. Пластинаҳои кафида одатан дар лӯлаҳои фишори паст ва диаметри калон истифода мешаванд, аммо дар аксари лӯлаҳои кимиёвӣ бо клапанҳои бехатарӣ, клапанҳои бехатарӣ навъҳои гуногун доранд ва онҳоро ба таври васеъ ба ду категория тақсим кардан мумкин аст, яъне навъи пружинӣ ва навъи фишангӣ.
Клапанҳои бехатарии пружинӣ асосан барои мӯҳр кардан ба қувваи пружин такя мекунанд. Вақте ки фишор дар қубур аз қувваи пружинӣ зиёд мешавад, клапан аз ҷониби муҳит кушода мешавад ва моеъ дар қубур холӣ мешавад, ки дар натиҷа фишор паст мешавад.
Вақте ки фишор дар қубур аз қувваи пружинӣ паст мешавад, клапан дубора баста мешавад. Клапанҳои бехатарии навъи фишанг асосан ба қувваи вазни фишанг такя мекунанд, ки принсипи амал бо навъи пружинӣ мебошад. Интихоби клапани бехатарӣ ба фишори корӣ ва ҳарорати корӣ асос ёфта, сатҳи фишори номиналӣ муайян карда мешавад ва андозаи калибри онро бо истинод ба муқаррароти дахлдор ҳисоб кардан мумкин аст.
Навъи сохтори клапани бехатарӣ, маводи клапан бояд мувофиқи хусусияти муҳити атроф ва шароити корӣ интихоб карда шавад. Фишори ибтидоӣ, санҷиш ва қабули клапани бехатарӣ муқаррароти махсус дорад. Калибрченкунии мунтазам аз ҷониби шӯъбаи амниятӣ ва чопи мӯҳр. Ҳангоми истифода, барои таъмини бехатарӣ, набояд худсарона танзим карда шавад.
Вақти нашр: 01 декабри соли 2023